
Optik nevrit (optik nörit) göz sinirinin iltihabıdır. Bu iltihap tek ya da çift taraflı olarak göz sinirlerini etkileyebilir. Göz sinirinin bir kısmını ya da tüm sinirini tutabilir. Nörologlar ve göz hekimlerince acil kabul edilen bir klinik tablodur. Çocuk ya da erişkin çağda optik nevrit görülebilir.
Optik nevrit durumunda sinirin tümünde ya da bir bölümünde ödem oluşur Bazen sinirin sadece kılıfı, bazen de sadece görme sinirinin göz içine girdiği bölge (optik sinir başı) tutulur. Bu durum enfeksiyon kaynaklı ya da enfeksiyon dışı çeşitli sebeplerle meydana gelebilir. Genelde görme keskinliğinde azalma ile bulgu verir. Çoğu hastada göz hareketleri ile ağrı da görülmektedir.
Optik nevrit, göz siniri (optik sinir) fonksiyonlarında bozulmaya sebep olur. Optik nevrit geçiren bir hastada görülen temel belirtiler şu şekilde sıralanabilir;
Optik nevrit teşhisi hastanın klinik bulgular eşliğinde çeşitli testler ile değerlendirilmesi ile koyulur. Detaylı bir göz muayenesi ve nörolojik muayene ile birlikte tanıya yönelik testler planlanır.
Genelde hastalar ani başlayan az görme sebebi ile göz hekimi ya da nörolojiye başvurur. Bu hastalarda optik nevrit şüphesi ile tetkiklere başlanır. Ancak kimi zaman göz muayenesi sırasında tesadüfi olarak, optik nevrit geçirmiş hastaların kronik dönemi (sekel dönemi) tespit edilebilir.
Nadiren kimi hastalarda şikayetler belirgin olmadığından optik nevrit atağı sessizce atlatılmış olabilir. Detaylı bir göz muayenesi ve nörolojik muayene ile birlikte tanıya yönelik testler planlanır.
Optik nörit, göz hekimleri için acil değerlendirme ve tetkik gerektiren en önemli konuların başında gelir. Optik nörit şüphesi ile tetkik edilen bir hastada göz hekiminin özellikle değerlendirdiği konular şunlardır;
Görme keskinliği muayenesi: Öncelikle Snellen eşeli denen görme ölçüm skalası ile görme keskinliği değerlendirilir. Olguların çoğunda optik nörit atağının ilk günlerinde görme keskinliğinde düşüklük söz konusudur. Görme keskinliği her hastada, tanı ve tedavi süreci boyunca farklı seyretmektedir.
Görme keskinliğindeki düzelme hızı ve tedavi sonrası görme keskinliği, hastadaki optik nörit türüne ve eşlik eden nörolojik tablolara göre değişkenlik gösterebilir.
Renkli görmenin ve ışık reflekslerinin değerlendirilmesi: Bu özellikler görme sinirinin optik nörit ile etkilenen önemli fonksiyonlarındandır ve klinikte kolayca ölçülebilir.
Görme alanı incelemesi: Görme alanı testleri, statik ya da dinamik yöntemler kullanılarak otomatize cihazlar sayesinde yapılan testlerdir. Görme alanında optik nörite bağlı etkilenmeyi objektif olarak ortaya koyarlar. Görme alanı testleri, hastalığın tanı aşamasında ve tedavinin etkinliğini takip etmede büyük öneme sahiptir.
Göz dibi muayenesini içeren detaylı nörooftalmolojik inceleme : Göz hekimi, optik sinir ve retina taramasını çeşitli görüntüleme yöntemleri kullanarak yapar. Oftalmoskop ile yapılan incelemede optik sinir başında ödem, ödeme bağlı kabarıklık, pembeleşme ve bazen ince kıymık şeklinde kanamalar görülebilir.
Göz dibi incelemesi olarak bilinen bu yöntem ile optik nörit klinik seyri boyunca optik sinirdeki yapısal değişiklikler tedavi boyunca takip edilir.
OCT incelemesi: Optik koherens tomografi (OCT) son dönemde kullanıma girmiş önemli bir tetkiktir. Retina katmanlarını ve optik sinir (görme siniri) başını detaylı analiz eder. OCT gerçek zamanlı, dokuların optik özelliklerinden faydalanarak bir doku kesitini göstermeye yarayan girişimsel olmayan (hastaya kesi ya da temas yapmayan) bir tanı yöntemidir.
OCT’nin çalışma prensibi birer ışık dalgaları olan kızılötesi ışınlarına dayanmaktadır. Ultrasonografiye çok benzer ancak temel farkı ses dalgaları yerine ışık dalgaları kullanmasıdır. Bu tetkik özellikle nörooftalmolojide optik sinir başı analizinde büyük önem taşımakta olup, optik nörit bulgularının tanı ve takibinde sıkça kullanılmaktadır.
Göz hekimi ve nöroloji uzmanları, optik nevrit şüphesi duyulan hastalardan klinik değerlendirmelere ilaveten, bazı nöroradyolojik incelemeler yapar. Bu radyolojik tetkikler çoğu olguda erken dönemde optik nevrit tanısının koyulmasını sağlar.
Optik nevrit tanısında kullanılan en önemli radyolojik yöntem MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme) yöntemidir. Optik nevrit hastasında göz ve beyin bölgesine yönelik çekilen MR tetkikleri, optik nevritin yayılımını ve hastalığın etyolojisini ortaya koymakta büyük önem taşır.
Optik nevrit tedavisi altta yatan nedene göre düzenlenir. Optik nevrit tedavisinde tanıya göre şekli ve dozu değişebilecek tedavi şemaları vardır. En sık kullanılan tedaviler:
Steroid (kortizon): Bu tedavi sistemik olarak damar yolundan serum şeklinde ya da ağızdan alınan tablet formunda uygulanabilir. Bağışıklık sistemimizin yaptığı kontrolsüz iltihabik yanıtı baskılamak için kullanılır.
En büyük faydası oto-immün hastalıklara bağlı optik nöritlerde görülür. Bu hastalıklarda kendi bağışıklık sistemimizin artmış kontrolsüz saldırısı nedeni ile olan göz siniri iltihabı durumu söz konusudur. Bu durumun başında MS (Multiple skleroz) hastalığı gelmektedir.
Bağışıklık sistemi düzenleyici bazı ilaçlar: İmmünmodülatör olarak bilinen bu ilaçlar bağışıklık sisteminin yanıtını düzenlemek için kullanılmaktadır. Bağışıklık sisteminin bir tehdit durumunda verdiği yanıtın faydalı bir şekilde düzenlenmesini sağlar, sadece uygun bazı klinik durumlarda kullanılabilir.
Vitaminler: Bazı vitamin eksikliklerinin giderilmesi için serum şeklinde, kas içine iğne formunda ya da ağızdan tablet olarak kullanılabilir. Detaylı kan tetkikleri sonrası tespit edilen eksiklik durumuna göre, optik nöritte ana tedaviye destek amacı ile eklenir.
Tedavide en önemli nokta optik nevrit tedavisine erken başlamaktır. Optik sinir (görme siniri) kalıcı harabiyeti (ganglion hücre kaybı) geliştikten sonra verilen tedavide başarılı sonuçlar alınamamaktadır.
Optik nevrit tedavisininde tedavi süresi hastalığın altında yatan patolojiye göre değişiklik göstermektedir. Kimi olgularda erken dönemde tedavi başlanmakta ve kısa sürede görme siniri fonksiyonları geri gelmektedir.
Erken dönemde görme keskinliğinde artma, görme alanında daralmanın düzelmesi, ışık reflekslerinin ve renkli görmenin iyileşmesi gözlenebilir. Kimi olgularda ise ne kadar erken başlansa da tedavi etkili sonuç vermemektedir. Görme keskinliğinde azalma kalıcı olabilir, görme alanında az gören adacıklar şeklinde kalıcı hasarlar görülebilir.
Tedavinin başarısı optik nörite neden olan duruma bağlıdır. Örneğin demyelinizan hastalıklara bağlı optik nevritte hastalarda steroid tedavisine hızlı yanıt gözlenirken, travmaya bağlı gelişen optik nevritlerde bazı olgularda hiçbir tedavi ile başarılı sonuç gözlenemeyebilir.
Her optik nevrit MS değildir. MS hastalığı (Multiple Sklerozis) sinirlerin çevresindeki myelin tabakasında yıkıma neden olan bir hastalıktır ve %20-30 kadar hastada optik nevrit ile bulgu vermektedir. Ancak her optik nevritin MS’e bağlı olmadığını bilmek gereklidir.
Optik nörite sebep olan diğer başlıca durumlar şu şekilde sıralanabilir:
Diabet : Özellikle kan şekeri kontrolünün bozuk olduğu olgularda, küçük damar hasarında bağlı göz siniri iltihapları görülebilir.
Enfeksiyonlar: Başta kızamık, kabakulak, grip gibi viral hastalıklar olmak üzere, pek çok enfeksiyon hastalığı optik nörite neden olabilir.
İlaçlar: En sık Etambutol ve Izoniazid isimli tüberküloz ilaçlarının optik nörite sebep olduğu bilinmektedir.
Genetik hastalıklar: Leberin Herediter Optik Nöropatisi gibi bazı genetik hastalıklarda kalıtımsal olarak optik sinir tutulumu görülmektedir.
Travma : Optik sinirin doğrudan travmadan etkilenmesi (kesilmesi ya da kopması gibi) ya da dolaylı olarak hasara uğraması durumlarında (travmaya bağlı ödem ya da kanalda sıkışması gibi) optik nörit ortaya çıkabilmektedir.
Kafa içi basınç artışı: Kafa içi basıncını artıran sebepler optik sinirde basıya neden olarak optik nörit oluşturabilir.
Altta yatan sebebe bağlı olarak, hastalık tekrarlayıcı olabilir. Kullanılan tedavinin uygun ve etkin olması, özellikle MS ‘e bağlı optik nöritte tekrarlama riskini azaltmaktadır. Tekrarlayan optik nörit varlığında görme keskinliğinde azalma ve sinir liflerinde kalıcı hasar riski artmaktadır.
Diğer blog yazıları için >> https://www.drpinarozer.com/blog/ bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
Optik Nevrit tanı ve tedavisi amacı ile randevu oluşturmak için TIKLAYINIZ